Register

User Registration
or Anuluj
---

---
A+ A A-

2015-05-29 Malmo w Szwecji

 

Burzliwa historia pewnego pomnika w Malmo

Był kiedyś w Malmo polski konsulat. Zresztą o bogatej historii, bo właśnie tutaj w kwietniu 1920 roku przy Tegelgardsgatan 1, powstał pierwszy honorowy konsulat RP w Szwecji, podległy Poselstwu RP w Sztokholmie. Ostatnie lata konsulat mieścił się na Adolf Fredriksgatan 13, ale w 2013 roku został zlikwidowany Decyzja ta spowodowała że również zniknęło miejsce, gdzie do 2013 roku stal pomnik upamiętniający szwedzką pomoc dla Polski w latach stanu wojennego. Zaczęła się dość burzliwa historia. Co zrobić z pomnikiem? Warto przypomnieć, że powstał on dzięki wspólnej inicjatywie środowisk emigracyjnych w Malmo i konsulatu, a głównie zaangażowaniu ówczesnego konsula Gerarda Pokruszyńskiego. Pomnik postawiony został na terenie dziatki należącej do konsulatu, przy głównym wejściu. Autorem projektu był włoski artysta Antonio Pasquini (urodzony w 1944 roku w Carrara), ożeniony z Polką. Rzeźbę postawiono na niedużym postumencie obłożonym włoskimi płytami marmurowymi.

Na postumencie umieszczono tablicę:

Polen tackar sina svenska vanner. 13.XII.1981 - 13.XII.2006. La Forza Vitale.

Uroczyste odsłonięcie pomnika nastąpiło 13 czerwca 2007 roku z udziałem ówczesnej minister spraw zagranicznych Anny Fotygi, ówczesnego ambasadora RP w Królestwie Szwecji Michała Czyża i konsula generalnego Gerarda Pokruszyńskiego. Obecni byli także goście szwedzcy m.in. Niklas Holm, jeden ze Szwedów, który organizował pomoc dla Polski w stanie wojennym (i był z tego powodu aresztowany w PRL). W związku z likwidacją Konsulatu w Malmo w 2013 roku zapadła decyzja o zabraniu Pomnika do magazynu. Przeciwko tej decyzji wystąpili m.in. Danuta i Wiesław Kapergrenowie z Polskiego ze Związku Szerzenia Kultury w Malmo, którzy byli jednymi z inicjatorów jego powstania. Za zgodą likwidatora Konsulatu, konsula Bartosza Grodeckiego, rozpoczęli starania u władz Miasta Malmo o znalezienie nowej lokalizacji, gdzie można by postawić pomnik. Początkowo mówiono o miejscu niedaleko Biblioteki Miejskiej, ostatecznie wybór padł na Park Zamkowy koło Malmohus. Zanim przed działką, na której znajdował się pomnik, pojawiła się ekipa z urzędu miasta - która miała rozebrać pomnik i przewieźć go do magazynu komunalnego - robotnicy pomagający przy likwidacji konsulatu sami próbowali go rozebrać. Metody dość proste czyli młotami. Skończyło się to tym, że co prawda rzeźba zachowała się w całości, podobnie tablica pamiątkowa, lecz postument wraz z płytami marmurowymi został całkowicie zniszczony. Do dzisiaj nie wiadomo, kto za to odpowiada.

Pertraktacje z władzami komunalnymi trwały ponad rok. Prowadzili je z upoważnienia Ambasady RP w Sztokholmie państwo Kapergrenowie. Władze miasta, w tym Kulturnamnden, pozytywnie ustosunkowało się do pomysłu postawienia pomnika w nowym miejscu. Konsternacja wywołała jednak fakt, ze zachowała się tylko rzeźba, natomiast nie ma postumentu. Ale i to nie miało stanowić problemu. Miasto Malmo zobowiązało się, ze postument przygotuje. Gdy zbliżał się termin odsłonięcia pomnika w nowym miejscu na rozmowy do władz komunalnych zaproszono Danutę i Wiesława Kapergrenów, którym oświadczono, że przeniesienie pomnika i postawienie na nowym postumencie kosztować będzie 100 tys. koron. Dając jednocześnie do zrozumienia, że ktoś to musi zapłacić. Cała sprawa zdawała się być absurdalna. Jak twierdzą, Kapergrenowie, pomnik przed konsulatem kosztował łącznie w 2007 roku 5 tys. koron. Za 100 tys: to można postawić sommarstugę - mówi Kapergren. Władze komunalne oczekiwały, że koszt weźmie na siebie Ambasada. Ponieważ jednak na samym początku władze miasta dawały do zrozumienia, że pokryją wszelkie koszta, sprawę po długich dyskusjach uznano za zamkniętą.

Teraz wreszcie ta burzliwa historia dobiegła końca. Bo w dniu 29 maja 2015 r. w Parku Zamkowym nastąpiło uroczyste odsłonięcie po raz drugi Pomnika Wdzięczności Polaków dla Narodu Polskiego za pomoc Polsce w Stanie Wojennym. Miejmy nadzieję, że ostatni powiedział prezes Oddziału Związku Piłsudczyków RP w Malmo - Wiesław Kapergren płk ZP RP.

W uroczystości wzięli udział piłsudczycy z Polski. Sekretarz Krajowego Związku Piłsudczyków Julian Aleksander Michaś płk ZP RP, który uhonorował Złotym Krzyżem Związku Piłsudczyków Ambasadora Sztokholmu p. Wiesława Tarkę oraz Tomasz Madej płk ZP RP, Leszek Marian Wiśniewski płk ZP RP, Alicja Łazarska major ZP RP. Liczną grupę stanowili również piłsudczycy w mundurach z oddziału w Malmo na czele z Wiesławem Kapergrenem płk ZP RP. Delegacja z polski liczyła 13 osób w tym przedstawiciele szkół gdyńskich z młodzieżą i księdzem Admem. Uroczystość była zorganizowana przez Ambasadę Rzeczypospolitej Polskiej w Królestwie Szwecji przy współudziale Danuty i Wiesława Kapergrenów - Polskim Związkiem Szerzenia Kultury w Malmo, władze miasta Malmo, władze Lanstyrelse i organizacją Polka International w Malmo.

Przygotował; Julian Aleksander Michaś

gallery1 gallery1 gallery1 gallery1 gallery1
gallery1 gallery1 gallery1 gallery1 gallery1
gallery1 gallery1 gallery1 gallery1 gallery1
gallery1 gallery1 gallery1 gallery1 gallery1
gallery1 gallery1 gallery1 gallery1 gallery1
gallery1 gallery1 gallery1 gallery1 gallery1
gallery1 gallery1 gallery1 gallery1 gallery1

Gościmy

Odwiedza nas 11 gości oraz 0 użytkowników.

Odwiedzili nas

Dziś 10 // Wczoraj 6 // W tym tygodniu 10 // W tym miesiącu 213 // Ogółem 90000

beige gray

Projekt i wdrożenie - R.Barden :: Opracowanie merytoryczne - J.A.Michaś